ಕರೋನಾ ಸೋಂಕಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಗುಣಮುಖರಾಗಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ರೋಗರಕ್ಷೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದಲೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇಹದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ವೈರಸ್ ರೋಗರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಹಜವಾಗಿ ದೇಹ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ.
COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತರಲು, ದೈಹಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವವರನ್ನು ತೀವ್ರತರವಾದ ಖಾಯಿಲೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ವೈರಸ್ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು SARS-CoV-2 ಕೊರೊನಾವೈರಸ್ ವಿರುದ್ಧ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ತಜ್ಞರ ವರದಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ‘nature’ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಕೋವಿಡ್ನಿಂದ ಗುಣಮುಖರಾದವರ ದೇಹ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಉಳಿಯಬಲ್ಲ ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದಿದೆ.
ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯ ಯಾವ ಅಂಶವು ಕರೋನಾ ವೈರಸ್ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆಂಟಿವೈರಲ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಎರಡು ಪಿಲ್ಲರ್ಗಳಾದ ‘ಸೈಟೊಟಾಕ್ಸಿಕ್ ಟಿ’ ಕೋಶಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ಕೋಶಗಳು ಸೋಂಕಿತ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಆಯ್ದು ತೆಗೆದುಹಾಕಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಬಲ್ಲವು.
ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂರನೇ ಪಿಲ್ಲರ್ ಟಿ ಸಹಾಯಕ ಕೋಶಗಳ ಪೀಳಿಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೈರಸ್ಗೆ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ವೈರಸ್ ಹೋದ ಮೇಲೂ ಆಂಟಿವೈರಲ್ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಸ್ರವಿಸುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಕೋಶಗಳ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು, ರೋಗನಿರೋಧಕ ಸ್ಮರಣೆ (memory)ಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಕೋಶಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.
ರೋಗನಿರೋಧಕ ಸ್ಮರಣೆಯು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಮೆಮೊರಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಬಿ ಮತ್ತು ಟಿ ಕೋಶಗಳು ಸುಪ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವು ಮತ್ತೆ ವೈರಸ್ ದಾಳಿಗೊಳಗಾದಾಗ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಮೆಮೊರಿ ಬಿ ಮತ್ತು ಟಿ ಕೋಶಗಳು ಆರಂಭಿಕ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಂಡ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಜೀವಕೋಶಗಳು ತಮ್ಮ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮಲ್ ಡಿಎನ್ಎಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇದನ್ನು ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನಂತರದ ಸೋಂಕಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಮತ್ತು ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಏಜೆಂಟ್ 4 ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಬಿ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಪ್ರತಿರಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವು ವೈರಸ್ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವು ಈ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಟಿ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಕೋಶಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ರವಿಸುತ್ತವೆ.
ಕೋವಿಡ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದುವರೆಗೆ ನಡೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದು ಇದು ಸೋಂಕಿನ ನಂತರ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಟಿ ಕೋಶಗಳು, ಬಿ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಕೋಶಗಳು ಕೋವಿಡ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಸ್ರವಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಗುಣಮುಖರಾದ ಸುಮಾರು 7 ತಿಂಗಳ ನಂತರ 19 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಟರ್ನರ್ ನೇತೃತ್ವದ ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತಂಡ 15 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್ ನಿಂದ ಎನ್ಕೋಡ್ ಮಾಡಲಾದ ಸ್ಪೈಕ್ ಪ್ರೊಟೀನ್ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳನ್ನು ಸ್ರವಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ‘nature’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟರ್ನರ್ ಅವರು ” 4 ತಿಂಗಳ ನಂತರ (ಕೋವಿಡ್ನಿಂದ ಗುಣಮುಖರಾಗಿ 11 ತಿಂಗಳ ನಂತರ) ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಅಂತಹ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಕೋಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬಾಕಿ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು” ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ರಕ್ತದ ಸೀರಮ್ನಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಬೈಫಾಸಿಕ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ವರೆಗೆ ಇರುವುದನ್ನು ಟರ್ನರ್ ಮತ್ತವರ ತಂಡ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ಸೋಂಕಿನ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕಾಯದ ಸಾಂದ್ರತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಸಾಂದ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ, ಪ್ರತಿಕಾಯದ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು 10-20% ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ತೀವ್ರವಾದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ 10-20% ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಕೋಶಗಳು ಮೆಮೊರಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಕೋಶಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ . ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಕೋಶಗಳು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳಿಂದ ಮೆಮೊರಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಕೋಶಗಳು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.
ವಾಂಗ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಹ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸಹ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಮೆಮೊರಿಯ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ವಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂಡ ಸೋಂಕಿನ ನಂತರ 6 ರಿಂದ 12 ತಿಂಗಳ ನಡುವೆ, ತಟಸ್ಥಗಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ತೀವ್ರವಾದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತಲೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಕೋವಿಡ್ನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೆಮೊರಿ ಬಿ ಕೋಶಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ನಂತರ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೆಮೊರಿ ಬಿ ಜೀವಕೋಶಗಳು ‘ಸೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹೈಪರ್ಮ್ಯುಟೇಶನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಕೋವಿಡ್ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕೋವಿಡ್ನ ರೂಪಾಂತರದ ತಳಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹದ ಪ್ರತಿಕಾಯ ತಟಸ್ಥೀಕರಣದ ವಿಟ್ರೊ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ‘nature’ನಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಬರೆದಿರುವ ಲೇಖಕರು ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಅಂಶ ಕೋವಿಡ್ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಗುಣಮುಖರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಇದುವರೆಗಿನ ಪುರಾವೆಗಳು ಊಹಿಸಿವೆ. ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ಗಾಗಿ ಮೆಮೊರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಜಗತ್ತು ಕಾಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಇದು ಒಂದು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಡಾ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಕ್ಕಿಲ್ಲಾಯ ಕೋಟ್
“ಯಾವುದೇ ಲಸಿಕೆಯು ಸಹಜ ಸೋಂಕಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ರೋಗರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಸೋಂಕಿನಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳು ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ದೇಹದೊಳಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರೋಗರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಸೋಂಕಿನೆದುರು ದೇಹವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲವೂ, ಸಮಗ್ರವೂ, ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಲಸಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುವಿನ ಒಂದು ಪ್ರೋಟೀನನ್ನಷ್ಟೇ ಸಣ್ಣದಾದ, ಮಿತವಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಚುಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಅಷ್ಟೇ ಮಟ್ಟಿನ ರೋಗರಕ್ಷಣೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಹಜ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ರೋಗರಕ್ಷಣೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಬಲಯುತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸೋಂಕನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದವರು ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಲಾಭವಿಲ್ಲ, ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಇದನ್ನೇ ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೆ”.
