ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಎಪಿಎಂಸಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ರೈತರ ಕೃಷಿಕರ ಭಾರೀ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಕಾರಣ ಆಯಿತು. ಅದರಲ್ಲೂ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ವಿರುದ್ದ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಾವು ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಆಡಳಿತವಿರುವ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸದಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದ್ದು ಬದಲಿಗೆ ರೈತ ಪರ ಇರುವ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ತರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಇದೀಗ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೈತ ಸ್ನೇಹಿ ಎನ್ನಲಾದ ಕೃಷಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ ಜಾರಿಗೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ರೈತನ ಶೋಷಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ ರಾಜಸ್ಥಾನ ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಶನಿವಾರ ರೈತರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ರಾಜಸ್ಥಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ-2020, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾಯಿದೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು 2020 ರ ಬೆಲೆ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸೇವೆಗಳ (ರಾಜಸ್ಥಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ (ವಿಶೇಷ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ ಯನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ನೂತನ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮೂರನೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಡಳಿತದ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಇಂತಹ ಕೃಷಿ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಪಂಜಾಬ್ ವಿಧಾನಸಭೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಛತ್ತೀಸ್ ಘಡ ಕೂಡ ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮಸೂದೆಗಳು ರಾಜ್ಯ ಎಪಿಎಂಸಿಗಳಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಕಾಯಿದೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪೂರೈಕೆ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ದಾಸ್ತಾನುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ರೈತರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ತೇಜನ ರಾಜಸ್ಥಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ, 2020 ರಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಎಪಿಎಂಸಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಒದಗಿಸಲಾದ “ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಕಾಯ್ದೆ, ರೈತರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ತೇಜನ ಕಾಯ್ದೆ, 2020 ರ ತದ್ವಿರುದ್ದ ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಎಪಿಎಂಸಿ ಕಾಯ್ದೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ “ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ” ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 2 “ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ” ವನ್ನು “ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಸ್ಥಳ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ: (ಎ) ಕೃಷಿ ಸಂತೆ; (ಬಿ) ಕಾರ್ಖಾನೆ ಆವರಣ; (ಸಿ) ಗೋದಾಮುಗಳು; (ಡಿ) ಸಿಲೋಸ್; (ಇ) ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್; ಅಥವಾ (ಎಫ್) ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರೈತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳಗಳು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ.
Also Read: ಮಾಸ್ಕ್ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸಿದ ರಾಜಸ್ಥಾನ
ಈಗ ಅದೇ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ್ದು (i) ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯ ಎಪಿಎಂಸಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಧಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗಳು, ಉಪ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಭೌತಿಕ ಗಡಿಗಳು; (ii) ಖಾಸಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು , ಖಾಸಗಿ ಉಪ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗಳು , ನೇರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ರೈತ ಗ್ರಾಹಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗಳು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಗೋದಾಮುಗಳು, ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯದ ಎಪಿಎಂಸಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಡೀಮ್ಡ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾದ ಇತರ “ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ” ಎಪಿಎಂಸಿಗಳ ಹೊರಗಿನ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. “ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದೇಶ” ದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದೆ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಮಸೂದೆಯ ಮೂಲಕ ಎಪಿಎಂಸಿಗಳ ಹೊರಗಿನ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದರೆ ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ರಾಜ್ಯ ಎಪಿಎಂಸಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ರಾಜಸ್ಥಾನ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1961 (ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ಎಪಿಎಂಸಿ ಕಾಯ್ದೆ) ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, “ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ” ತಂದ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು 100 ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 2 ರೂ. ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಬದಲಾವಣೆಯು ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ. ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ (ಎಸ್ಡಿಎಂ) ವಿವಾದವನ್ನು ಸಂಧಾನ ಮಂಡಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಕಾಯ್ದೆ ಹೇಳಿತ್ತು. ವಿವಾದವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ನಂತರ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರಿಗೆ ಅಪೀಲು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಿತ್ತು.
ಆದರೆ ರಾಜ್ಯ ಎಪಿಎಂಸಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರದ ಮಸೂದೆ ಇದನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿಗಳಿಂದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. 2020 ರ ಅಗತ್ಯ ಸರಕುಗಳ (ವಿಶೇಷ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ, ಧಾನ್ಯಗಳು, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಈರುಳ್ಳಿ, ಸೇರಿದಂತೆ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸ್ಟಾಕ್ ಮಿತಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪೂರೈಕೆ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಹೇರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದೆ.
Also Read: ರೈತರನ್ನು ಜೀವಂತ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಂದಿರುವ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರದ ದಿವಾಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ
ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ 100% ಹೆಚ್ಚಳ ಅಥವಾ ಹಾಳಾಗದ ಕೃಷಿ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ 50% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದರೆ, ಬರಗಾಲ, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತು ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಂತಹ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಖಾದ್ಯ ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ತೈಲಗಳು ,ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ 100% ಹೆಚ್ಚಳ ಅಥವಾ ಹಾಳಾಗದ ಕೃಷಿಯ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ 50% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಕ್ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೇರುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು 2020 ರ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕು ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವಹಿಸುವಾಗ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ವನುಮತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿತ್ತು.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾಡಿರುವ ರೈತ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ (ರಾಜಸ್ಥಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2020, ರ ಪ್ರಕಾರ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೃಷಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆಳೆ ಮಾರಾಟ ಅಥವಾ ಖರೀದಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಗೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಕೇಂದ್ರದ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ, ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೃಷಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆಳೆ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಖರೀದಿಯನ್ನು ಕೃಷಿ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಬೆಲೆಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ರೈತರಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮಸೂದೆಗಳು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಕೇಂದ್ರದ ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶ ಇಲ್ಲ.
