ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಕಾಣುವ ಪುಟ್ಟ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಯೊಂದು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸುಳಿವು ನೀಡಿದೆ. ಸುಮಾರು 410 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖನಿಜಗಳ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಇದ್ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತು ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.ಈ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಆಳದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡು, ಬೃಹತ್ ಆಕಾಶಕಾಯವೊಂದು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ಪರಿಣಾಮ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮಿ, ಬಳಿಕ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಕಾಣುವ ಅಪರೂಪದ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಯೊಂದು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಸುಳಿವು ನೀಡಿದೆ. ಬರೋಬ್ಬರಿ 410 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕುರುಹುಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಶಿಲೆಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸಂವಹನದ ಕುರಿತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.ಈ ಅಪರೂಪದ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಗೆ ‘ಟೆಘಾಜಾ 001’ (Teghaza 001) ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. 2022ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಾಲಿ ದೇಶದ ಸಹಾರಾ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆ ಪತ್ತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸುಮಾರು 799 ಗ್ರಾಂ ತೂಕದ ಈ ಶಿಲೆ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಉಲ್ಕೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಬೃಹತ್ ಆಕಾಶಕಾಯವೊಂದು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾದ ಭಾರೀ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಶಿಲೆಯ ತುಣುಕು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮಿರಬಹುದು. ಬಳಿಕ ಅದು ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಸಹಾರಾ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಶಿಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಆರಂಭಿಕ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಸುಮಾರು 410 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಶಿಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀರು ಸಂವಹನ ನಡೆಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಂಗಳನ ಮೇಲ್ಮೈ ಅಥವಾ ಅದರ ಮೇಲಿನ ಶಿಲಾಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ನೀರು ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ನೀರಿನಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಶಿಲಾಸ್ತರಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾಸಾದ ಜೆಟ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಯಾಂಗ್ ಲಿಯು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಶೋಧಕರ ತಂಡ ಈ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಚಕ್ರವು ಹಿಂದೆ ತಿಳಿದಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಶಿಲೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಒದಗಿಸಿದೆ.
ಕಲ್ಲಿನ ವಯಸ್ಸು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದು ಹೇಗೆ?
ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಿರ್ಕಾನ್ (Zircon) ಹರಳುಗಳನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಯುರೇನಿಯಂ ಮತ್ತು ಸೀಸದ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶಿಲೆಯ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇದರ ವಯಸ್ಸು ಕನಿಷ್ಠ 410 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ.ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಸೈನ್ಸ್’ (Science) ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಇದೇ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಯಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಅಂಶ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಐಸೊಟೋಪ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ಮತ್ತೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ‘ಸೈನ್ಸ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸಸ್’ (Science Advances) ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.
ಮಂಗಳನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳಿದ್ದವೇ?
ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ನೀರು ಇದ್ದುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ನೀರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ಬದುಕಲು ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇತ್ತೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ನೀಡಿದೆ.ಆದರೆ ನೀರಿನ ಕುರುಹು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಂಗಳನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಇದ್ದವು ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನೇರ ಪುರಾವೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 435 ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಉಲ್ಕಾಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾಸಾ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಘಾಜಾ 001 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಂಗಳದ ಶಿಲೆಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಸಹಾರಾ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಈ ಪುಟ್ಟ ಕಲ್ಲು ಕೆಂಪು ಗ್ರಹದ 410 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪರಿಸರದ ಕುರಿತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ.
