ನವದೆಹಲಿ: ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ–ವಿಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಡುವೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದೆ. ಜುಲೈ 20ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 13ರವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು 19 ಕಲಾಪ ದಿನಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ವಿಧೇಯಕಗಳು ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡರೂ, ನಿರಂತರ ಗದ್ದಲದಿಂದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯದ ಬಹುಭಾಗ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿದೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲಾಪವೂ ದೇಶದ ಜನರ ತೆರಿಗೆ ಹಣದಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಸದರು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಭದ್ರತೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಣ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಲಾಪ ನಡೆಯದೆ ಪದೇಪದೆ ಮುಂದೂಡಿಕೆಯಾದಾಗ ಹಣದ ಜೊತೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಸಂಸದೀಯ ಕೆಲಸವೂ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಲಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹2.5 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಂಕಿಅಂಶವನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2012ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ ಬನ್ಸಲ್ ಈ ಅಂದಾಜನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಆಗ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ತಲಾ ₹1.25 ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಅಂಕಿಅಂಶ ಇಂದಿನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಚ್ಚದ ದರವಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಲಾಪ ವ್ಯರ್ಥವಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಲೆಕ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ:
- ಒಂದು ನಿಮಿಷದ ಕಲಾಪ: ಸುಮಾರು ₹2.5 ಲಕ್ಷ
- ಒಂದು ಗಂಟೆ: ಸುಮಾರು ₹1.5 ಕೋಟಿ
- ಒಂದು ದಿನ: ಸುಮಾರು ₹9 ಕೋಟಿ
- ಪ್ರಸಕ್ತ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದ ಅಂದಾಜು ನಷ್ಟ: ₹171–175 ಕೋಟಿ
ಕಲಾಪ ನಡೆಯದಿರುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟ ಕೇವಲ ಹಣದ್ದಲ್ಲ. ಸಂಸದರು ಸಚಿವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ, ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯಕಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಇದರಿಂದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾದ ಚರ್ಚೆ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಗದಿ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ವೇಳೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಸಂಸದರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಬಳಕೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಸದರು ಸಚಿವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು. ಸಚಿವರು ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೌಖಿಕ ಉತ್ತರದ ನಂತರ ಸಂಸದರಿಗೆ ಉಪಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಅವಕಾಶವೂ ಇರುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಗದ್ದಲದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ವೇಳೆ ರದ್ದಾದರೆ, ಈ ಅವಕಾಶವೇ ಕೈತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಕಳೆದುಹೋದ ಈ ಸಮಯವನ್ನು ನಂತರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಲಾಪ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಕಲಾಪ ಪದೇಪದೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಾಗ ವಿಧೇಯಕಗಳ ಚರ್ಚೆಗೂ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಬಹುದು.ಒಂದೆಡೆ, ಕೆಲವು ವಿಧೇಯಕಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಕಿ ಉಳಿಯಬಹುದು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಧೇಯಕಗಳನ್ನು ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬಹುದು.2023ರ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಕೆಲವು ವಿಧೇಯಕಗಳ ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಸಂಸತ್ತು ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯಬಾರದು; ಕಾನೂನುಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಸದೀಯ ಸಮಿತಿಗಳು ವಿಧೇಯಕಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಸಮಿತಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾತ್ರ ಸದನದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲಿರುವುದರಿಂದ ಸದನದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
ಸಂಸತ್ತು ನಡೆಯದಂತೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿ ತೆರಿಗೆದಾರರ ಹಣ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ವಾದ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಅವಕಾಶ ನೀಡದಿದ್ದಾಗ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಆರೋಪಿಸುತ್ತವೆ.ಈ ರಾಜಕೀಯ ವಾದ–ಪ್ರತಿವಾದಗಳ ನಡುವೆ ನಷ್ಟವಾಗುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸಮಯ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ, ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯಕಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ ಖರ್ಚಾಗುವ ಹಣ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೇಶದ ಜನರ ತೆರಿಗೆ ಹಣ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲಾಪದ ಸಮಯವೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನಂತೆಯೇ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಅಧಿವೇಶನದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಎಷ್ಟು ವಿಧೇಯಕಗಳು ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡವು ಎಂಬುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಂಸದರು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು? ಸಚಿವರು ಎಷ್ಟು ಉತ್ತರ ನೀಡಿದರು? ಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಎಷ್ಟು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು? ಕಾನೂನುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯಿತು? ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ.ಹೀಗಾಗಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಲಾಪದಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲ ಮತ್ತು ಮುಂದೂಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ನಷ್ಟವಾಗುವುದು ಕೇವಲ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯಾದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜನರ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಮಯವೂ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
