ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ಎಲ್ಲಿಂದ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದೆ ? ವಸಾಹತು ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ , 1947ರ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲೂ ಸಹ ಶೇಕಡಾ 13ರಷ್ಟು ಭಾರತೀಯರು ಮಾತ್ರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿದ್ದರು....

ನೂರು ತುಂಬಿದ ಭಾರತ ಹೇಗಿರಲಿದೆ ಎಂಬ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಮತ್ತು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರ ವರ್ತಮಾನದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಸಂಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನಾವಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು...

ವಸಾಹತು ದಾಸ್ಯದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಪಡೆದ ನೂರನೆಯ ವರ್ಷ ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಜನತೆಗಾದರೂ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಗಳಿಗೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶತಮಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಏನಾಗಿರಬೇಕು ? ವಿಕಾಸ ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ...

ನವ ಶತಮಾನದ ಭಾರತ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಎದೆಯುಬ್ಬಿಸಿ ನಿಲ್ಲಬಹುದಾದ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದರೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ. 1960-70ರ ದಶಕದ ನೆಹರೂ-ಇಂದಿರಾ ಯುಗದ ಸುಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ...

ಭಾರತ 21ನೆಯ ಶತಮಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕುತೂಹಲ, ಉತ್ಕಟ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು, ಕನಸುಗಳು ಹಾಗೂ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಭ್ರಮೆಗಳು ಗರಿಗೆದರಿದ್ದವು. 2000ದ...

ʼವಿಕಸಿತ ಭಾರತʼದ ಉದ್ಘೋಷದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತ ತನ್ನ 80ನೆಯ ವರುಷಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದೆ. 200 ವರ್ಷಗಳ ವಸಾಹತು ದಾಸ್ಯದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಪಡೆದ ಒಂದು ದೇಶ ಎಂಟು ದಶಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ...

(ಕೃಪೆ : ಸಂವಾದ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ ಆಗಸ್ಟ್ 2026) ಶೋಷಿತರ ಕಣ್ಣೋಟದಲ್ಲಿ ಚರಿತ್ರೆ ತಳಸಮುದಾಯಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮ ಎಂದರೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕುಗಳು...

(ಕೃಪೆ : ಸಂವಾದ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ ಆಗಸ್ಟ್ 2026) ಭಾಗ 1 ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರೂ ಸಮಾನ ಎಳೆಯ ಎರಡು ಅಂಶಗಳು ಮುನ್ನಲೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ...

(ಕೃಪೆ - ಸಮಾಜಮುಖಿ ಆಗಸ್ಟ್ 2026) 2014ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ. ಈ...

ದೆಹಲಿಯ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 36 ದಿನಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ-ಯುವ ಜನರ ದಿಟ್ಟ ಹೋರಾಟ ವಿಕಸಿತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ತಿರುವು ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ದನಿ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ದನಿಯಾಗುವ...

ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭೇದ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರದ ಅಡಿಗಲ್ಲು. ಪ್ರತಿರೋಧ/ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಮಾಜದ ಆಧಾರ ಶಿಲೆಗಳು. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಚಳುವಳಿ/ಹೋರಾಟಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಯ ವಾತಾವರಣದ ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭಗಳು. ಐದು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ, 1975ರ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ...

SIR ತೀರ್ಪಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಸಾಮೂಹಿಕ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಮೇಲೆ – ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿವೆ. ಈ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇಂದಿನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತೀರ್ಪಿನ ವಿಧಾನದ...

( ದಿನಾಂಕ 2 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರಂದು ಮೈಸೂರು ಓಪನ್ ಫೋರಂನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ಉಪನ್ಯಾಸದ ಪಠ್ಯರೂಪ ) Why India Votes ̲ Makulika bannerji ̲...

ಭಾರತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಎರಡು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತೇವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ದೇಶದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬುನಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಸ್ತಂಭಗಳು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಶಿಥಿಲವಾಗುತ್ತಾ ಕುಸಿಯುತ್ತಿವೆ. ಎರಡನೆಯದು...

ಭಾಗ 1 ಕಳೆದ ಮೂರೂವರೆ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಕಂಡಂತಹ ಜನಾಂದೋಲನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿರುವ, ತಾರ್ಕಿಕ ಅಂತ್ಯ (Logical End) ತಲುಪಿರುವ ಚಳುವಳಿಗಳು ಕೆಲವೇ...

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ 23 ವರ್ಷದ ಆನಂದ್ ಕುಮಾರ್ ಎಂಬ ಯುವಕ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ವಯೋಮಾನದ ಯುವಜನರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಸಾಮಾನ್ಯ...

(ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರ್ ಮಂಥನ- ಲೇಖನದ ಮುಂದುವರಿಕೆ) ವರ್ತಮಾನ ಭಾರತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಗಬೇಕಿರುವುದು ಚರಿತ್ರೆಯ ಭಜನೆ ಅಲ್ಲ ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯದ ಕನಸುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಅಲ್ಲ....

ನಾ ದಿವಾಕರ ಭಾರತದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬೇರೂರಿಲ್ಲ ಎಂದು ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದುಂಟು. ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಇದು ಎಂಟು ದಶಕಗಳು ಕಳೆದರೂ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ....

ನವ ಭಾರತವನ್ನು 2047ರ ವೇಳೆಗೆ ʼ ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ ʼ ಆಗಿಸುವ ಕನಸು ಹೊತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಯುಗದ ಯುವ ಜನಾಂಗ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗೆಂದು ನಮ್ಮನ್ನಾಳುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ವಾರಸುದಾರರು...

ದಲಿತ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಗ್ರಹ-ವಾಸ್ತವ ದಲಿತ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ʼ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ʼ ಯ ವಿಚಾರ ಎದುರಾದಾಗ ತಳಮಟ್ಟದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಾಮರ್ಶಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ...