ನವದೆಹಲಿ : ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೆ (Women’s reservation implementation) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು (Constitution amendment bill) ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನ “ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನ” (Special session of Parliament) ಕರೆಯಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಮಸೂದೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆಯುವ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಮೂಲಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, 15 ರಿಂದ 18 ಮತಗಳ (15 to 18 votes) ಅಂತರದಿಂದ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸುವ ಭರವಸೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ 543 ಸದಸ್ಯ ಬಲದ ಸದನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳು ಖಾಲಿ ಇದ್ದು, ಮಸೂದೆಗೆ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತ (Two-thirds majority) ಪಡೆಯಲು 361 ಮತಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ, ಉದ್ದೇಶಿತ ಅಧಿವೇಶನದ ದಿನಾಂಕ ಅಥವಾ ಅವಧಿಯನ್ನು (Dates or duration) ಸರ್ಕಾರ ಇನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿಲ್ಲ.
ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 850ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ
ಈ ಉದ್ದೇಶಿತ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಂಗಡಣೆ ಅಥವಾ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಲೋಕಸಭೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ 543 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ 850 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 33 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ದಾರಿ ಸುಗಮವಾಗಲಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಏಪ್ರಿಲ್ 17 ರಂದು ಬಜೆಟ್ ಅಧಿವೇಶನದ ವಿಶೇಷ ಕಲಾಪದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯು ಅಗತ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳದ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ದಾಖಲೆ
ಆಗಸ್ಟ್ 13 ರಂದು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ (ಪ್ರೊರೋಗ್ ಮಾಡಿಲ್ಲ). ಹೀಗಾಗಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಅಧಿವೇಶನವು 91 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳದೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು, 2008 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದ 87 ದಿನಗಳ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇದು ಮುರಿದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ದಿನಗಳ ನೋಟಿಸ್ ಸಾಕು, ಅದೇ ಹೊಸ ಅಧಿವೇಶನ ಕರೆಯಬೇಕಾದರೆ ಕನಿಷ್ಠ 14 ದಿನಗಳ ನೋಟಿಸ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಮುಂಗಾರು ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸದಿರುವ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವು, ಈ ಮಸೂದೆಯ ಮೇಲಿನ ಚರ್ಚೆಗಾಗಿಯೇ ವಿಶೇಷ ಕಲಾಪವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿತ್ತು.
ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕಳವಳಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರದ ಸೂತ್ರ
2029 ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತರಲು ಮುಂದಾಗಿರುವ ಸರ್ಕಾರ, ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆತಂಕವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. ಹೊಸ ಕರಡಿನಲ್ಲಿ 1971 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಂತರ್-ರಾಜ್ಯ ಸೀಟುಗಳ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸರ್ಕಾರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಲವು ಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಸದನವನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಮುಂದೂಡಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನವು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸದೇ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಯಾವುದೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಥವಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಕೆಪಿಸಿಸಿ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇಮಕಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಪಾರದರ್ಶಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಬಿ.ಕೆ. ಹರಿಪ್ರಸಾದ್
