ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೊಡಗು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ತನ್ನ ಅಪ್ರತಿಮ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ವಾಸಿ ಆಗಿದೆ. ಕೊಡಗಿನ ಸೊಬಗಿಗೆ ಮನಸೋಲದವರು ಬಹುಶಃ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ತನ್ನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ಹವಾ ಗುಣದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ಪ್ರವಾಸೀ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯವು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ಸಂಪರ್ಣ ಕಳೆಗುಂದಿದೆ. ಮೊದಲಿದ್ದ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರು ಗುಡ್ಡಗಳು ಈಗ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲೆಲ್ಲ ಹೋಂ ಸ್ಟೇ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ತೋಟಗಳ, ಗಿರಿ ಕಾನನಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ತೋಟ ಮಾಲೀಕರ ಮನೆಗಳು ಕೇವಲ ಆ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರಿಗೆ,ಊರಿನವರಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಹೊರಗಿನವರು ಯಾರೂ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, 90 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಡಗಿನ ಸಿದ್ದಾಪುರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ರಾಮಪುರಂ ಸಹೋದರರು ತಮ್ಮ 300 ಎಕರೆ ಕಾಫಿ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆರೆಂಜ್ ಕೌಂಟಿ ಎಂಬ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ನಂತರವೇ ಸುಂದರವಾದ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ಬಹಳಷ್ಟು ತೋಟದ ಮನೆಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗತೊಡಗಿತು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೋಂ ಸ್ಟೇ ಎಂಬ ಬರ್ಡುಗಳು ರಾರಾಜಿಸತೊಡಗಿದವು. ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಅಪರಿಮಿತಗೊಂಡಿತು. ಜತೆಗೇ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬಂದು ತಮ್ಮ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಲ್ಮಶವನ್ನೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಸುರಿದು ಪರಿಸರವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಆದರೆ ಗರಿ ಗರಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುವಲ್ಲಿ ಬಿಝಿ ಅಗಿದ್ದ ತೋಟಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಗಂಭಿರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅದರ ಜತೆಗೇ ಆಡಳಿತವಾಗಲೀ, ಸರ್ಕಾರವಾಗಲೀ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ 2018 ರ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭೂ ಕುಸಿತ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜನತೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಕಿಂಚಿತ್ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರೆ ಅದರಿಂದ ಜನರಿಗೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಕೂಲವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಆರೆಂಜ್ ಕೌಂಟಿ ಐಷಾರಾಮಿ ರೆಸಾರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೋಸ್ರಾಮಪುರಂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಚ್ಚ ಹಸಿರನ್ನು ಹೊದ್ದ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಕಮರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಂಜು-ಮುಚ್ಚಿದ ಕಣಿವೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೊಡಗು ಒಂದು ಕಾಲದ ಸುಂದರವಾದ ಯುರೋಪಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಇದನ್ನು ‘ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ವಿಶಾಲವಾದ ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು, ಸೊಂಪಾದ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಹೊಸ ಉಲ್ಲಾಸಕರ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ನೀವು ಜಲಪಾತದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯಬಹುದು, ಕಾಫಿ ಸವಿಯುವ ಜತೆಗೇ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಮೊದಲು ಶಾಂತವಾಗಿದ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಇಂದು ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯ ತಾಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಈಗ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಳೆದ 15 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವೂ ರಜಾ ಕಳೆಯಲು ಕೊಡಗಿಗೆ ಬರುವ ಬೆಂಗಳುರಿನ ಪ್ರವಾಸಿಯೊಬ್ಬರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ಆದರೆ ಕೊಡಗಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಭಯಾನಕವಾಗಿದೆ. ಕೊಡಗನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಪ್ರದರ್ಶನ ಫಲಕಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ, ‘ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೊಡಗನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಕೊಡಗಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬಾರಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ’ ಮತ್ತು ‘ಉಳಿಸಿ ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ’ ಅಭಿಯಾನದ ಪೋಸ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಬೋರ್ಡ್ಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಕೊರೋನ ಲಾಕ್ಡೌನ್ಗೆ ಮುಂಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಥವಾ ಓವರ್ ಟೂರಿಸಂ ಎಂಬುದು ಕೊಡಗುದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. “ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಓರ್ಟೂರಿಸಂ. ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹಗಳು ಯೋಜಿತವಲ್ಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಲು ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ನಡುವೆ ಉತ್ತಮ ಸಮತೋಲನ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್ಜಿಒಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಇಂದು ರೆಸಾರ್ಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ರಸ್ತೆಬದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಿದ ಕಸವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದ ಅನೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಮೊದಲೇ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಸ, ಕೊಳಚೆನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಗಿಕ ಜಲಮೂಲಗಳಿಗೆ ಹರಿಯುವ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಈಗ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ನರ್ಮಲ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಕಸ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಸರವಾದಿ ಸೋಮಯ್ಯ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಹೋಟೆಲ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಅತಿರೇಕದ ಮತ್ತು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಕೊಡಗಿನ ದುರ್ಬಲ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಪರಿಸರ ಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನೂ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ನೂಕಿದೆ. ಮಡಿಕೇರಿಯಂತಹ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಶುದ್ದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಳಲುತ್ತಿದೆ. ಕೊಡಗು ರೆಸಾರ್ಟ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ ಗಳ ನರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನೂರಾರು ಎಕರೆಗಳ ಮರಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ಸಂರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ನರ್ಮಿಸಲು ಕಡಿದಾದ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ಅಗೆದು ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಕೂರ್ಗ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಿವೃತ್ತ ಕರ್ನಲ್ ಮುತ್ತಣ್ಣ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಇಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಅಪರಿಮಿತ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಗಮನ, ವಾಹನ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ವಾಹನಗಳ ಓಡಾಟದಿಂದಾಗಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ ಗಳೂ ಸಂಬವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹೋಂಸ್ಟೇಗಳ ಸ್ಫೋಟ ಮತ್ತು ನೋಂದಾಯಿಸದ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಹೋಂ ಸ್ಟೇಗಳೂ ಸಹ ಓವರ್ ಟೂರಿಸಂಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರವೇಶದಿಂದಾಗಿ, ಭಾಗಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಗೌರವ, ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಂದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹೊರಾಂಗಣ ಅಡುಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿಗ ನದಿಗೆ ನೇರ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಇರುಪ್ಪು, ಅಬ್ಬಿ ಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಜನದಟ್ಟಣೆ ನಾಗರ ಹೊಳೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವ-ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದೂ ಸಹ ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ ಎಂದು ನಿವೃತ್ತ ರ್ನಲ್ ಮುತ್ತ್ತಣ್ಣ ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೊಡಗಿನ ಈಗಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 6 ಲಕ್ಷವಾಗಿದ್ದರೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ 2019 ರಲ್ಲಿ 18 ಲಕ್ಷ ಆಗಿತ್ತು. ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನದ ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿದ ಕಾರಣ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪಾಸ್ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಾಸೀ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಕೂಗು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತವು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ದಟ್ಟಣೆ ತಗ್ಗಿಸಿ, ಪರಿಸರ ಮಾಳಿನ್ಯವನ್ನು ತಡಯಲು ಕಟ್ಟು ನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಕೊಡಗು ಕೊಡಗಾಗಿ ಉಳಿದೀತು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೊಡಗೂ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಬೋಳು ಗುಡ್ಡ ಅಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ.
