ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗ (ಉತ್ತರಾಖಂಡ)Uttarakhand: ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುರಿದ ಭಾರೀ ಮಳೆಯು ಹಿಮಾಲಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನಾಹುತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಇದು , ರಾಜ್ಯದ ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ 30 ಮಹಿಳೆಯರು ಕಳೆದ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಂದ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗದ ರಾಣಿಗಢ ಪಟ್ಟಿಯ ಸಭಾ ಕೋಟ್ ಪ್ರದೇಶದ 30 ಮಹಿಳೆಯರು ಐದು ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ ನೀರು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಸರ ತಜ್ಞ ದೇವರಾಘವೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಮಹಿಳಾ ಗುಂಪು ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ 200 ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ತೋಡಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸಿದೆ. ಈ ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಮಳೆಯು ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತಲಿನ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪುನರ್ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಓಕ್,(Oak( ರೋಡೋಡೆಂಡ್ರಾನ್, (Rhododendron),ಕಫಲ್,(Cuff )ದೇವದಾರು, (Cedarwood ಭಮೋರ್, y) ಚಮಖಾಡಿ(Chamkhadi) ಸೇರಿದಂತೆ ಬರಡು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದ 50 ಜಾತಿಯ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರ ನೆಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಟ್ ಗ್ರಾಮದ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಿಶ್ರ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಡಲು 500 ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ತೋಡಿದ್ದಾರೆ.
ಹರೇಳ ಹಬ್ಬದ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಿಶ್ರ ನೆಡುತೋಪು ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಇತರ ವಿಧದ ಅರಣ್ಯ ಮರಗಳಲ್ಲದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಟೇಜ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ರಿಂಗಲ್ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞ ದೇವರಾಘವೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಮಾತನಾಡಿ, ಸಿಂಗಲಾಸ್ ದೇವತಾ ಮಿಶ್ರ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದ ಮುಖಂಡರ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಮಾದರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಮಿಶ್ರ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗುವುದು ಎಂದರು.ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ನನಗೆ ಸಂತಸದ ಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಕೋಟ್ ಸುಮನ್ ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು. ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಅವರು MNREGA ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಹ ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕಳೆದ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಜೈಕೃತ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಧರಿ, ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಇಂತಹ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾರ್ಯ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಲಮೂಲಗಳು ಮರುಪೂರಣಗೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿವೆ ಎಂದರು. ಈ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಇತರ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂದರು.ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿ ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗ ಪ್ರೊ.ಡಾ.ಬಿಕ್ರಂ ವೀರ ಭಾರತಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಜಲ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಾತನಾಡಿ, ಗ್ರಾಮ ಸಭೆ ಕೋಟ್ ನ ಮಹಿಳೆಯರು ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಅವರ ಕಾಲೇಜು ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಹ ಮಹಿಳೆಯರ ಕೆಲಸವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಲಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಯೋಗ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದ ಅವರು, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಪಣ ತೊಟ್ಟರು.ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಿಂಗ್ಲಾಸ್ ದೇವತೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆ ಕೋಟ್ನ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸಹ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಖ್ಯಾತ ಪರಿಸರವಾದಿ ಜಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಜಂಗ್ಲಿ ಅವರಿಂದ ಮಿಶ್ರ ಅರಣ್ಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಜಂಗ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಜಲ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಇಡೀ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇಂತಹ ನೀರಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ವರದಾನವಾಗಲಿದೆ ಎಂದರು.
