ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಬಾಡಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತರಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಮಾದರಿ ಬಾಡಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ’ (Model Tenancy Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೂತನ ಬಾಡಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು-2026 ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ.ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಡಿಪಾಸಿಟ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಸಮಾಧಾನ ತರಲಿವೆ. ಬಾಡಿಗೆದಾರರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಕಾಪಾಡಲು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಕೇವಲ ಬಾಯಿ ಮಾತಿನ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಬಾಡಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದ (Rental Agreement) ಇರಲೇಬೇಕು. ಒಪ್ಪಂದವಾದ 60 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಬಳಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾಲೀಕರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಡಿಪಾಸಿಟ್ ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಗರಿಷ್ಠ 2 ತಿಂಗಳ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಡಿಪಾಸಿಟ್ ಆಗಿ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 6 ತಿಂಗಳ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಡಿಪಾಸಿಟ್ ಆಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಾಲೀಕರು ತಮಗೆ ಇಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಬಾಡಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬಾಡಿಗೆ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.ಬಾಡಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕನಿಷ್ಠ 90 ದಿನಗಳ ಮೊದಲೇ ಬಾಡಿಗೆದಾರರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕು.
ಸರಿಯಾದ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಬಾಡಿಗೆದಾರರನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.ಮಾಲೀಕರು ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದರೆ ಕನಿಷ್ಠ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಮೊದಲೇ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಇದು ಬಾಡಿಗೆದಾರರ ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಗಳು ಎದುರಾದರೆ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ‘ರೆಂಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ’ ಮತ್ತು ‘ಬಾಡಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು’ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳ್ಳಲಿವೆ.
ಈ ನಿಯಮಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಮಾದರಿ ಬಾಡಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
