ನವದೆಹಲಿ : ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ (Digital) ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ (Mobile) ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಂತೆ ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಿವರ, ಇಮೇಲ್, ಯುಪಿಐ ಸೇವೆ, ವಾಟ್ಸ್‌ಆ್ಯಪ್ ಸಂದೇಶ, ಫೋಟೋ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವೆಲ್ಲವೂ ಈ ಸಣ್ಣ ಸಾಧನದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಫೋನ್ ಕಳ್ಳತನವಾದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗದಿದ್ದರೆ, ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ನಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ ರಕ್ಷಣೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೈಮೀರುವ ಮುನ್ನ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಮೊಬೈಲ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಸಿಮ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿಸಿ
ಫೋನ್ ಕಳುವಾದ ತಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಮೊದಲ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಟೆಲಿಕಾಂ ಆಪರೇಟರ್‌ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿಸುವುದು. ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ, ಯುಪಿಐ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಿಗೆ ಒಟಿಪಿ (OTP) ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಂದೇಶಗಳು ಈ ನಂಬರ್‌ಗೇ ಬರುವುದರಿಂದ, ಸಿಮ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ಯಾವುದೇ ವಂಚಕರು ನಿಮ್ಮ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಅದೇ ನಂಬರ್‌ನ ಹೊಸ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆದು ನಿಮ್ಮ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಯುಪಿಐ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿ
ಕಳ್ಳತನವಾದ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಯುಪಿಐ ಆ್ಯಪ್‌ಗಳಿದ್ದರೆ, ಹಣಕಾಸಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ. ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಅಧಿಕೃತ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಮೊಬೈಲ್ ಕಳುವಾಗಿರುವ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿ, ಯುಪಿಐ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ವಿನಂತಿಸಿ. ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮೊಬೈಲ್ ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಲಾಗಿನ್ ಆಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಹಣ ಕಡಿತ ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕರೆ ಮಾಡುವ ಅಪರಿಚಿತರಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಒಟಿಪಿ ಅಥವಾ ಪಿನ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
ಹೊಸ ಸಿಮ್ ಪಡೆದು ವಾಟ್ಸ್‌ಆ್ಯಪ್ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಿರಿ
ಕಳುವಾದ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಟ್ಸ್‌ಆ್ಯಪ್ ತೆರೆದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ದುರುಪಯೋಗವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಟೆಲಿಕಾಂ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅದೇ ನಂಬರ್‌ನ ಹೊಸ ಸಿಮ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆದು, ಅದನ್ನು ಬೇರೊಂದು ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಹಾಕಿ ವಾಟ್ಸ್‌ಆ್ಯಪ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿ. ಹೊಸ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ತಕ್ಷಣ, ಕಳುವಾದ ಹಳೆಯ ಫೋನ್‌ನಿಂದ ವಾಟ್ಸ್‌ಆ್ಯಪ್ ತಾನಾಗಿಯೇ ಲಾಗ್ ಔಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಖಾತೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ‘ಟೂ-ಸ್ಟೆಪ್ ವೆರಿಫಿಕೇಶನ್’ ಆನ್ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸ್‌ಆ್ಯಪ್ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ರಿಮೋಟ್ ಮೂಲಕ ಫೋನ್ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಅಥವಾ ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ
ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಮತ್ತು ಐಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ‘ಫೈಂಡ್ ಮೈ ಡಿವೈಸ್’ ಅಥವಾ ‘ಫೈಂಡ್ ಮೈ’ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕಳುವಾದ ಫೋನ್ ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನದ ಮೂಲಕ ಲಾಗಿನ್ ಆಗಿ ಕಳುವಾದ ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ದೂರದಿಂದಲೇ ಲಾಕ್ ಹಾಕಬಹುದು ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮೇಲೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಫೋನ್ ಮರಳಿ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಎಂದೆನಿಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾಹಿತಿ ಸೋರಿಕೆಯಾಗುವ ಭಯವಿದ್ದರೆ, ರಿಮೋಟ್ ಮೂಲಕ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿಸಿಹಾಕಬಹುದು (Erase Data). ಆದರೆ ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದರೂ ನೀವೇ ನೇರವಾಗಿ ಕಳ್ಳರನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹೋಗದೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಲಾಗಿನ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ
ಕಳುವಾದ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಹಲವು ಖಾತೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಲಾಗಿನ್ ಆಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಇಮೇಲ್ ಖಾತೆಯ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಬಹುತೇಕ ಖಾತೆಗಳ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಮರುಹೊಂದಿಸಲು ಇಮೇಲ್ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಲೌಡ್ ಅಕೌಂಟ್‌ಗಳ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಬದಲಿಸಿ, ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಲಾಗ್ ಔಟ್ ಆಫ್ ಆಲ್ ಡಿವೈಸಸ್’ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕಳುವಾದ ಫೋನ್‌ನಿಂದ ಆ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ.
ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಕಳುವಾದಾಗ ವಿಳಂಬ ಮಾಡದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡು ಈ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಹಣ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
BREAKING : ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಶೂಟ್-ಆಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕುಮ್‌ಕುಮ್ ಮೊಹೋದ್ ಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ
