ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಂಧೀಜಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ನಾಯಕ ಎಂಬ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ, ಸರಳ ಜೀವನ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮೌಲ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಆದರೆ ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಹೇಳಿದ ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಉಳಿದಿವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಫೋಟೋ, ಪ್ರತಿಮೆ, ಜಯಂತಿ ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಜೀವನದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನಾವು ನಿಜವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ ಎಂಬುದು ಯೋಚಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯ.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವವಿತ್ತು. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಅವರ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಹೇಳಿದ ‘ಸತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳು’ ಎಂಬ ಆತ್ಮಕಥೆಯ ಹೆಸರೇ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ಇಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳವರೆಗೆ ಮಾಹಿತಿಯ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವೇಗವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ, ವದಂತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಸುದ್ದಿಗಳು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸತ್ಯದ ಸಂದೇಶ ಇಂದು ಕೂಡ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವ ಅಹಿಂಸೆ. ಅಹಿಂಸೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದಲ್ಲ. ಮಾತು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡದಿರುವ ಮನೋಭಾವ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ.ಇಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿರುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುವ ಬದಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಟೀಕಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದ್ದರೂ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿಂತನೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಜೀವನ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿತ್ತು. ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವುದು, ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವುದು ಅವರ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.ಇಂದು ಗ್ರಾಹಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖರೀದಿ ಮಾಡುವುದು, ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಬಳಕೆಯ ಸಂದೇಶ ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಸದಾ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅವರು ನೀಡಿದ್ದರು.
ಇಂದು ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಚಿಂತನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಚಾರ.
ಗಾಂಧೀ ಜಯಂತಿ ಆಚರಣೆಯ ಅರ್ಥವೇನು?
ಗಾಂಧೀ ಜಯಂತಿಯಂದು ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾರ ಹಾಕುವುದು, ಭಾಷಣ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುವುದು ಮಾತ್ರ ಆಚರಣೆಯ ಅಂತ್ಯವಾಗಬಾರದು. ಅವರ ಜೀವನದಿಂದ ನಾವು ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ನೀಡಬಹುದು.
ಒಂದು ದಿನವಾದರೂ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳದಿರುವುದು, ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡುವುದು, ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು—ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಗಾಂಧೀಜಿ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ, ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯಂತಹ ಮೌಲ್ಯಗಳು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವವರೆಗೆ ಅವರ ಚಿಂತನೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಗಾಂಧೀ ಜಯಂತಿಯಂದು ನಾವು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇವಲ “ಗಾಂಧೀಜಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡೇವೆಯೇ?” ಎಂಬುದಲ್ಲ. “ಅವರ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟನ್ನು ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ?” ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
